Bu rehber, “tek bir paket” yaklaşımı yerine mekâna ve etkinliğe göre doğru sistem tasarlamak için hazırlandı. Bodrum’da özellikle açık hava, rüzgâr, nem ve enerji planı doğru yönetilirse sonuç hem daha kaliteli hem daha güvenli olur.
1) Keşif yapılmadan teklif olmaz: mekân geometrisi ve akış
Ses ve ışık planlaması, “kaç kişi gelecek?” kadar mekânın şekline de bağlıdır. Sahnenin yeri, seyirci alanının derinliği, çıkış yolları ve kablo güzergâhı netleşmeden kurulum günü sürpriz yaşanır.
- Alan tipi: açık hava / kapalı salon / yarı açık
- Sahne konumu: tek yön / 360 / geniş sahne
- Seyirci dağılımı: derin alan mı, geniş alan mı?
- Komşu alanlar: gürültü hassasiyeti (özellikle konuşma etkinliklerinde)
Hedef “yüksek ses” değil; her noktada anlaşılır ve dengeli bir dağılımdır.
2) “Temiz ses” için üç kritik karar: kapsama, mikrofon planı, miks
Kurumsal lansman, ödül töreni, sunum veya düğün konuşmalarında “temiz ses” dediğimiz şey, konuşma anlaşılabilirliğinin yükselmesidir. Bunun için üç kritik karar doğru olmalı:
2.1) Kapsama: line-array ne zaman gerekir?
Alan derinliği arttıkça, sesin arkaya “taşınması” zorlaşır. Bu noktada line-array, kontrollü yayılımıyla avantaj sağlar. Küçük ve orta ölçekli etkinliklerde ise doğru konumlandırılmış point-source sistemler de yeterli olabilir.
- Derin ve kalabalık alan: line-array + doğru açılama
- Geniş alan: delay line / fill hoparlör planı
- Konuşma ağırlıklı: düşük feedback riski + netlik
2.2) Mikrofon planı: konuşma, sahne ve sahne arkası
En sık yapılan hata: “mikrofon sayısı yeter” sanıp mikrofon tipini ve sahne akışını planlamamak. El mikrofonu, yaka mikrofonu, headset ve kürsü mikrofonu farklı senaryolar için optimize edilir.
2.3) Miks ve gain staging: “ses var ama net değil” sorunu
Sesin net olmamasının büyük kısmı hoparlörden değil, miks yapısından gelir: gain staging hatalıysa kompresör/EQ ne kadar iyi olursa olsun sonuç çamurlu olur. Bu nedenle kurulumda headroom ve limiter ayarları standart kontrol listesine bağlanmalıdır.
3) Işık tasarımı: wash, beam, spot dengesi ve DMX akışı
Bodrum’daki düğün ve kurumsal etkinliklerde ışık, sadece “renk” değil; sahnenin okunurluğunu ve premium algıyı belirler. İyi tasarımda wash genel aydınlatmayı, spot odak noktayı, beam ise dinamizmi sağlar.
- Wash: yüzleri ve sahneyi temiz gösterir (kamera için kritik)
- Spot: sunumcu / vokal / önemli an vurgusu
- Beam: hareket, ritim ve enerji
DMX hattı ve adresleme planı yapılmadan “kurulum hızlı bitti” sanılır; ama gösteri başladığında senkron bozulur. Bu yüzden sahne akışı (giriş, konuşma, performans, final) ışık cue’larıyla önceden kurgulanmalıdır.
4) Enerji ve güvenlik: jeneratör, dağıtım panosu, kablolama
Ses + ışık + LED aynı etkinlikteyse enerji planı “ikincil” değil, birinci önceliktir. Sessiz tip jeneratör, doğru güç hesabı ve dağıtım panosu olmadan sistem stabil kalmaz.
- Toplam yük: ses + ışık + LED + sahne destek (emniyet payı ile)
- Faz dengesi: tek faza yük bindirmemek
- Koruma: sigorta, kaçak akım, topraklama
- Kablo yönetimi: geçiş hatları, rampalar, saha güvenliği
5) Soundcheck: etkinlik akışını kurtaran 45 dakika
Soundcheck, “bir parça çalalım” değil; sahnedeki her hattın doğru çalıştığını kanıtlayan sistematik süreçtir. Planlı bir soundcheck, etkinlik sırasında yaşanacak stresin büyük kısmını daha başlamadan bitirir.
- Line-check: tüm kanallar/hatlar tek tek kontrol
- Gain: preamp seviyeleri, headroom
- EQ/Delay: mekâna göre düzeltmeler
- Monitor: sahne geri besleme (feedback) kontrolü
- Akış provası: konuşma–müzik geçişleri ve cue’lar
6) Bodrum etkinlikleri için hızlı kontrol listesi
Alan ölçüsü, sahne konumu, kablo güzergâhı, giriş/çıkış akışı.
Kapsama planı, mikrofon tipleri, monitör/in-ear, limiter güvenliği.
Wash/spot/beam dengesi, DMX adres planı, cue akışı.
Jeneratör kapasitesi, dağıtım panosu, faz dengesi, topraklama.
Truss/rigging kontrolü, rüzgâr riski, kablo rampaları.
Line-check, gain, EQ/delay, monitor, geçiş provaları.
7) Sık sorulan sorular
“Kaç watt olmalı?” yerine hangi soruları sormalıyım?
Kişi sayısı, alan derinliği, sahne konumu ve hedeflenen anlaşılabilirlik daha önemlidir. Watt tek başına doğru gösterge değildir; doğru kapsama ve doğru yerleşim ana kriterdir.
Kurumsal etkinlikte “temiz ses” için minimum ihtiyaç nedir?
Mikrofon planı (tip + adet), doğru konumlandırılmış ana sistem, gerekirse fill hoparlör, stabil enerji ve yeterli soundcheck süresi minimum şarttır.